TRƯỜNG THCS BA LẾ
TRƯỜNG THCS BA LẾ
Thôn Bãi Lế, xã Ba Lế, huyện Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi
Điện thoại: 0255.8500919 - Email: c2balebt.quangngai@moet.edu.vn
15:49 EDT Thứ hai, 25/06/2018
RSS

Giới thiệu Website

Thời khóa biểu

Lịch công tác

  • Tượng Đài Khởi nghĩa 11.3
  • Thung lũng Ba  Tơ
  • Góc phố Ba Tơ
  • Chợ Ba Tơ
  • Cầu Sông Liên (phía Đá Bàn)

Thăm dò ý kiến

Cảm ơn bạn đã ghé thăm Website. Bạn biết trang của chúng tôi qua:

Tìm kiếm Google

Chia sẻ Facebook

Bạn bè, người thân

Banner quảng cáo online

Quảng cáo truyền hình

Bảng, biển, tờ rơi QC

Các hình thức QC khác

Quảng cáo
Bộ GD&ĐT
Thi toán online

Thống kê

Đang truy cậpĐang truy cập : 30


Hôm nayHôm nay : 95

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 2786

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 61618

Trang nhất » Tin tức » Góc giáo viên

Quy trình tư vấn tâm lí cho học sinh THCS

Thứ tư - 13/09/2017 02:29
Tư vấn tâm lí là quá trình trợ giúp của các nhà tư vấn (nhà chuyên môn) đối với học sinh (người cần sự hỗ trợ) bằng cách sử dụng tối đa những kiến thức chuyên môn và kỹ năng mà nhà tư vấn có để hỗ trợ học sinh giải quyết những khó khăn tâm lí đang gặp phải. Sau đây là 7 bước của quy trình tư vấn tâm lí cho học sinh THCS
1. Thiết lập quan hệ mối quan hệ giữa giáo viên và học sinh cần tư vấn
          Đây là giai đoạn giáo viên xây dựng mối quan hệ công việc và lòng tin với học sinh thông qua việc sử dụng các kỹ năng và thái độ tư vấn. Thiết lập quan hệ là giai đoạn quan trọng trong quá trình tư vấn. Người giáo viên có thu thập được các thông tin, xác định được các vấn đề của học sinh cũng như trợ giúp học sinh giải quyết vấn đề hay không là phụ thuộc vào mối quan hệ giữa giáo viên - học sinh. Một mối quan hệ tin cậy sẽ tạo cho học sinh cảm giác thoái mái và sự hợp tác tích cực với giáo viên.
          Tạo được thiện cảm ban đầu với học sinh là một yếu tố quan trọng để thiết lập quan hệ. Chính vì vậy, khi tiếp xúc với các em, giáo viên cần chú ý đến các yếu tố dễ tạo ấn tượng như trang phục, cử chỉ điệu bộ, ánh mắt, nét mặt, giọng nói, tôn trọng, quan tâm, không phán xét hoặc lên án đạo đức,... Theo tác giả Trần Thị Minh Đức (2009), trong giai đoạn xây dựng mối quan hệ, giáo viên cần sử dụng nhiều hơn kỹ năng lắng nghe tích cực và kỹ năng thấu cảm. giáo viên cần chăm chú, cẩn thận khi học sinh nói về những khía cạnh cảm xúc, tình cảm; giữ bình tĩnh, kiên trì khi học sinh không hợp tác; theo dõi học sinh qua giọng nói, biểu hiện nét mặt, điệu bộ, cách ngồi, cách dùng từ. Việc trò chuyện những vấn đề chung để tìm sự thoải mái, tin tưởng không nằm ngoài mục tiêu tư vấn.
          Đối với một số học sinh, việc thiết lập quan hệ có thể mất một thời gian dài. Do đó, giai đoạn thiết lập mối quan hệ không chỉ diễn ra trong buổi gặp mặt đầu tiên mà nó có thể kéo dài vài buổi.
2. Tập hợp thông tin, xác định vấn đề
         Sau khi thiết lập mối quan hệ với học sinh, giáo viên cần sử dụng các kỹ năng tư vấn để tập hợp các thông tin về học sinh, các vấn đề của học sinh cũng như một số thông tin liên quan khác, trên cơ sở đó giáo viên xác định rõ ràng các vấn đề của học sinh để đề ra mục đích, định hướng cụ thể cho cuộc tư vấn, tránh sa vào những chủ đề không có mục đích. Mặt khác, trong giai đoạn này, khi thu thập các thông tin về học sinh, giáo viên cần xác định mặt mạnh và hạn chế của học sinh, điều này sẽ ảnh hưởng đến khả năng giải quyết vấn đề của học sinh.
         Khi phân tích bản chất vấn đề của học sinh, giáo viên cần phải làm rõ nguyên nhân sâu xa của vấn đề. Muốn vậy, giáo viên cần tìm hiểu thêm các thông tin như:
         - Hoàn cảnh gia đình;
        - Các mối quan hệ xã hội;
        - Tình trạng sức khỏe;
        - Những biến cố trong quá khứ và hiện tại của học sinh liên quan đến vấn đề tâm lý của học sinh đang gặp phải;
        Giáo viên cần tìm hiểu suy nghĩ, cảm xúc của học sinh trước các vấn đề là rất quan trọng, điều này có thể giúp giáo viên hiểu rõ nguồn gốc của vấn đề và phát hiện những vấn đề mới. Các câu hỏi giáo viên vấn cần sáng tỏ để hiểu về suy nghĩ, cảm xúc của học sinh là:
       - Em cảm thấy như thế nào?
       - Em suy nghĩ như thê nào về vấn đề?
       - Em có mong muốn gì?
       - Em có ý định gì?...
       Trên cơ sở những ý kiến trao đổi của học sinh sẽ giúp giáo viên có thể thông tin để xác định vấn đề cốt lõi mà các em đang gặp phải.
3. Đánh giá lại vấn đề
        Ở bước này, giáo viên có thể sử dụng các công cụ hỗ trợ để làm rõ hơn vấn đề của học sinh như các trắc nghiệm tâm lý, bảng kiểm... Nếu cần làm sáng tỏ vấn đề của học sinh từ các nguồn thông tin khác, giáo viên cần thông báo với học sinh về những người quen mà giáo viên muốn gặp và những vấn đề cần hỏi thêm. Sau khi tập hợp các thông tin trên, giáo viên và học sinh cùng đánh giá hoàn cảnh hiện tại, hợp tác để xác định phạm vi vấn đề cần giải quyết. Nếu học sinh có nhiều vấn đề thì cần phải xác định vấn đề chính của học sinh là gì, đây chính là cơ sở để đưa ra hướng giải quyết ưu tiên.
       Quá trình tư vấn hướng tới học sinh tự giải quyết vấn đề của chính mình dựa trên điểm mạnh của bản thân. Có thể khám phá điểm mạnh của học sinh ở các khía cạnh như: sự hỗ trợ xã hội (bạn bè, gia đinh, người thân, thầy cô giáo...), năng lực nhận thức, điều chỉnh cảm xúc, tính độc lập tự chủ, niềm tin, sức khỏe thể chất, nhu cầu, sở thích, mong muốn,... của học sinh. Dựa vào những thông tin này, giáo viên xác định thế mạnh của học sinh và hỗ trợ học sinh lựa chọn giải pháp phù hợp với họ.
4. Xác định kết quả
        Mục đích của giai đoạn này là giúp học sinh xác định một định hướng thiết thực cho vấn đề của học sinh. Giai đoạn này có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp học sinh và giáo viên xác định xem học sinh muốn thay đổi cuộc sống của họ như thế nào. Mục đích và phương hướng của học sinh và nhà tham vấn cần phải hài hòa, hợp lý và học sinh nên đóng vai trò chủ đạo trong việc thiết lập những mục tiêu này.         Song không phải học sinh nào cũng biết rõ họ mong muốn cái gì và yêu cầu được giúp đỡ. Để hỗ trợ học sinh, giáo viên có thể hỏi:
       - “Em muốn điều gì xảy ra?”
       - “Nếu mọi chuyện xảy ra như em muốn thì sẽ như thế nào?”
       - “Nếu em có 3 điều ước, em sẽ ước gì?”
5. Tìm kiếm biện pháp và lập kế hoạch thực hiện
       Khi vấn đề đã được làm sáng tỏ, giáo viên và học sinh cần tìm kiếm và đề ra các biện pháp cho vấn đề của học sinh và xây dựng kế hoạch thực hiện. Đây có thể là giai đoạn dài nhất trong quá trình tư vấn. Giáo viên cần nhận thức rằng học sinh có những suy nghĩ, nhận thức riêng và có thể đưa ra quyết định của bản thân. Một biện pháp mà giáo viên cho là “đúng đắn’, nhưng có thể học sinh lại nghĩ không phù hợp với họ, điều quan trọng là giáo viên hỗ trợ học sinh đưa ra các biện pháp phù họp với nguyện vọng và hoàn cảnh của họ. Do đó, giáo viên không nên đưa ra các biện pháp cho học sinh, mà hãy lắng nghe và dẫn dắt họ.
       Mở đầu giai đoạn này, giáo viên có thể đặt câu hỏi: “Theo em có bao nhiêu cách đế giải quyết vấn đề này? ” hay “em đã nghĩ biện pháp nào cho vấn đề này? Để học sinh dễ dàng giải quyết vấn đề của họ, giáo viên cần chia vấn đề thành các bước nhỏ, có thể thực hiện được (Ví dụ: xác định nguyên nhân cụ thể của vấn đề, sau đó vạch ra các biện pháp khác nhau để giải quyết từng nguyên nhân). Khi đã đề xuất được các giải pháp, cần giúp học sinh tưởng tượng về tương lai và kết quả về mặt tinh thần của các lựa chọn thay thế có thể có ích cho họ; xác định rõ những điều cụ thể học sinh có thể thực hiện để cải thiện tình hình của các em và đồng thời cùng với học sinh đặt thứ tự ưu tiên cho các biện pháp khả thi.
       Trong trường hợp học sinh không đưa ra được các giải pháp thì nhà tư vấn gợi ý cho họ lựa chọn giải pháp thông qua việc cung cấp thông tin (“Một số người trong hoàn cảnh giống như em đã từng làm như thế này... ”). Giáo viên phân tích mặt mạnh, mặt hạn chế của từng biện pháp, trên cơ sở đó học sinh sẽ lựa chọn biện pháp phù hợp với họ.
Giáo viên cần lưu ý là để học sinh có quyền tự quyết định hướng đi của họ hay nói cách khác là để trách nhiệm giải quyết vấn đề cho học sinh. Chỉ khi học sinh ra quyết định cho vấn đề của họ thì hộ mới có trách nhiệm thực hiện giải pháp và tham gia tích cực để đeo đuổi giải pháp đó, đồng thời qua đó phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề của học sinh.
       Kết quả của giai đoạn này là các giải pháp tối ưu đã được lựa chọn. Giáo viên và học sinh lập kế hoạch hành động để thực hiện giải pháp: xác định mục tiêu, cách thức tiến hành, thời gian thực hiện, người chịu trách nhiệm... học sinh cần hiểu rõ trách nhiệm của họ là tích cực tham gia giải quyết vấn đề bằng cách thực hiện kế hoạch đã đặt ra. Giáo viên động viên, khích lệ học sinh thực hiện đúng bản kế hoạch.
Các kỹ năng cần thiết cho giáo viên trong giai đoạn này là: kỹ năng lắng nghe, kỹ năng thấu cảm,... để củng cố mối quan hệ; kỹ năng luận giải nhằm đi sâu vào thế giới bên trong của học sinh.
6. Đánh giá và kiểm soát
       Trước khi học sinh triển khai thực hiện các giải pháp, giáo viên phải kiểm soát rằng thực sự học sinh đã có các mục tiêu cụ thể, rõ ràng để theo đuổi chưa. Bởi lẽ, trong thực tế, không ít học sinh tham gia quá trình tư vấn nhưng không biết làm gì để thay đổi hành vi. Do đó, các mục tiêu xác định càng cụ thể càng tốt. Việc xác định mục tiêu cụ thể cho mỗi lần tư vấn cho học sinh là rất hiệu quả.
       Sau khi học sinh triển khai kế hoạch thực hiện các giải pháp, giáo viên cần có sự đánh giá kết quả. Việc đánh giá dựa trên các mục tiêu đã đặt ra. Học sinh đã giải quyết được vấn đề gì? Học được cái gì? Đã sử dụng nguồn lực hỗ trợ nào để đạt được kết quả như vậy? Giáo viên cần ghi nhận những tiến bộ của học sinh, dù là rất nhỏ, để động viên, khuyến khích học sinh. Sự thay đổi của học sinh không thể xảy ra sau một đêm. Vì vậy, cần phải kiên nhẫn. Nếu học sinh chưa hoàn thành nhiệm vụ thì không nên trách móc, mà cần tìm ra nguyên nhân và đưa ra hướng khắc phục cho học sinh. Khi nhận thấy học sinh đã kiểm soát được bản thân thì đây chính là thời điểm để kết thúc hoạt động tư vấn.
7. Lập hồ sơ tư vấn
       Một hồ sơ tư vấn có thể bao gồm các phần cơ bản sau:
       - Thông tin cá nhân (họ và tên, giới tính, tuổi, trình độ văn hóa, địa chỉ thường trú...).
       - Hoàn cảnh đến tư vấn (học sinh tự đến hay ai dẫn học sinh đến, lý do học sinh đến gặp giáo viên; vẻ bề ngoài của học sinh, thái độ, tâm trạng)
       - Vấn đề của học sinh: Trong phần này giáo viên cần mô tả các thông tin:
       + Vấn đề hiện tại của học sinh: những sự kiện xảy ra làm ảnh hưởng tới học sinh khiến học sinh xin tư vấn; lịch sử của vấn đề; tính chất của vấn đề; các kết quả trợ giúp trước đây (nếu có); tình hình hiện tại của vấn đề; cảm nhận, suy nghĩ của học sinh trước vấn đề,...
      + Hoàn cảnh gia đình, các mối quan hệ xa hội, sức khỏe, cuộc sống trong quá khứ và hiện tại của học sinh có liên quan đến vấn đề tâm lý của học sinh gặp phải.
      + Các kết quả thăm khám y khoa và đánh giá tâm lý (nếu có) thông qua các phương pháp phóng chiếu (vẽ tranh, kể chuyện...), trắc nghiệm,...
      + Tóm lược và nhận xét của giáo viên về những thông tin học sinh trao đổi để xác định hướng giải quyết vấn đề.
     - Quá trình giải quyết vấn đề
     + Đánh giá các khả năng và hạn chế của học sinh.
     + Thứ tự các vấn đề cần giải quyết. Kết quả mong đợi trong từng vấn đề.
     + Các giải pháp giải quyết từng vấn đề.
     + Kết quả thực hiện giải quyết vấn đề của học sinh.
     + Đánh giá kết quả thục hiện.
     - Kết luận
     + Nhận xét về cái được và cái chưa được trong việc thực hiện tư vấn.
     + Điều cần làm để thay đổi, cải thiện, về phía giáo viên và học sinh..
     + Định hướng những việc cần quan tâm trong thời sau khi tiên hành tư đối với học sinh.

Tác giả bài viết: Nguyễn Hải Dương

Nguồn tin: Sưu tầm và tổng hợp

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

Tin cùng chuyên mục

Thành viên

Tin mới nhất

Vì sự phát triển của giáo dục
Vì sự phát triển của giáo dục
Vì sự phát triển của giáo dục
Vì sự phát triển của giáo dục
Vì sự phát triển của giáo dục

Lời hay ý đẹp

Đừng phấn đấu để thành công mà hãy phấn đấu để mình có ích.

HỖ TRỢ KHÁCH HÀNG